«Ωδή 4η των Λυρικών, εις Σάμον» , Ανδρέας Κάλβος

Όσοι το χάλκεον χέρι 
βαρύ του φόβου αισθάνονται, 
ζυγόν δουλείας ας έχωσι• 
θέλει αρετήν και τόλμην 
η ελευθερία. 

Αυτή (και ο μύθος κρύπτει 
νουν αληθείας) επτέρωσε 
τον Ίκαρον• και αν έπεσεν 
ο πτερωθείς κ' επνίγη 
θαλασσωμένος• 

Αφ' υψηλά όμως έπεσε, 
και απέθανεν ελεύθερος. 
Αν γένης σφάγιον άτιμον 
ενός τυράννου, νόμιζε 
φρικτόν τον τάφον. 

Εάν φιλοτιμούμεθα 
να την ξαναποκτήσωμεν 
μ' ίδρωτα και με αίμα, 
καλόν είναι το καύχημα 
της αρχαίας δόξης. 

Ανδρέας Κάλβος

Για τα πρώτα και τα έσχατα πράγματα.... Νίτσε

 

...Οι περισσότεροι άνθρωποι ανέχονται την ζωή χωρίς να γογγύζουν πολύ, κι έτσι πιστεύουν στην αξία της ύπαρξης. Αλλά αυτό συμβαίνει γιατί ο καθένας τους δεν θέλει και δεν επιβεβαιώνει παρά τον εαυτό του και δεν βγαίνει έξω από τον εαυτό του, όπως κάνουν εκείνες οι εξαιρέσεις: καθετί εξωπροσωπικό δεν το αντιλαμβάνεται καθόλου η το αντιλαμβάνεται σαν αμυδρή σκιά. Έτσι η αξία της ζωής για τον συνηθισμένο, καθημερινό άνθρωπο στηρίζεται μόνο στο ότι θεωρεί τον εαυτό του πιο σημαντικό από τον κόσμο. Η μεγάλη έλλειψη φαντασίας από την οποία πάσχει, τον εμποδίζει να έχει ενσυναίσθηση με άλλα όντα και έτσι συμμετέχει στην μοίρα και στον πόνο τους όσο το δυνατόν λιγότερο.

Από την άλλη, όποιος θα μπορούσε να συμμετάσχει αληθινά σε αυτά, θα έπρεπε να απογοητευθεί για την αξία της ζωής. Αν μπορούσε να συλλάβει και να νιώσει την συνολική συνείδηση της Ανθρωπότητας μέσα του θα κατέρρεε αναθεματίζοντας την ύπαρξη, επειδή η ανθρωπότητα ως σύνολο δεν έχει κανένα σκοπό και συνεπώς ο άνθρωπος δεν μπορεί να βρει παρηγοριά και στήριγμα σε αυτήν παρά μόνο απελπισία. Αν στο καθετί που κάνει, βλέπει την έσχατη απουσία σκοπών στους ανθρώπους, η ίδια του η δραστηριότητα αποκτά στα μάτια του τον χαρακτήρα του σπαταλήματος.

Από ένα τέτοιο άνθρωπο από τον οποίο οι συνηθισμένες αλυσίδες της ζωής έχουν βγεί σε τέτοιο βαθμό που εξακολουθεί να ζει μόνο για να βελτιώνει την γνώση του, οφείλει να μπορεί να αποποιείται δίχως φθόνο και θλίψη πολλά πράγματα, σχεδόν όλα όσα έχουν αξία για τους άλλους ανθρώπους. Οφείλει να είναι ικανοποιημένος με εκείνη την ελεύθερη, άφοβη αιώρηση πάνω από ανθρώπους, ήθη, νόμους και τις παραδοσιακές εκτιμήσεις των πραγμάτων, που είναι η πιο επιθυμητή κατάσταση για αυτόν.

Νίτσε, Ανθρώπινο πολύ ανθρώπινο

Tοκογλυφία - Ezra Pound

Με την τοκογλυφία,
δεν φτιάχνουν σπίτια οι άνθρωποι γερά:
η κάθε πέτρα λαξεμένη και βαλμένη στη θέση της σωστά
να στρώσει απάνω ο σοβάς, να δέσει
ο σκελετός, να κάτσουν τα στολίδια.

Με την τοκογλυφία
δεν ζωγραφίζουν οι άνθρωποι
παράδεισους στις εκκλησίες
μετά βαΐων και κλάδων,
την παναγιά να δέχεται τον άγγελο εξ ουρανών
κι απάνω εκεί στο πρόχειρο μολύβωμα να λάμπει
το φωτοστέφανό της.

Με την τοκογλυφία
δεν αξιώνονται οι άνθρωποι Γκονζάγα,
κληρονόμους, παλλακίδες,
δεν φτιάχνονται οι εικόνες για ν’ αντέξουν
στον χρόνο και να μας αντέξουν
φτιάχνονται για να πουληθούν αμέσως
και πουλιούνται

Με την τοκογλυφία,
κρίμα μεγάλο κι άδικο ενάντια την φύση,
κάτι μπαγιάτικα αποφάγια το ψωμί σου
χάρτινο το ψωμί σου,
χωρίς το στάρι των βουνών και το σκληρό αλεύρι.

Με την τοκογλυφία χοντραίνει η μολυβιά.
Με την τοκογλυφία ξεχαλινώνονται οι γραμμές
κι οι άνθρωποι δεν βρίσκουν τόπο να φωλιάσουν.
Η πέτρα τρώει το λιθοξόο
κι ο αργαλειός τον υφαντή.

ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΚΟΓΛΥΦΙΑ
δεν φτάνει το μαλλί στην αγορά
και δεν αφήνει κέρδος το κοπάδι με την τοκογλυφία.
Μάστιγα, μάστιγα μεγάλη αυτή η τοκογλυφία
στομώνει τη βελόνα στο χέρι της κυράς
και σταματά το ακούραστο αδράχτι.

Δεν γίνεται Πιέδρο Λομπάρδο
ούτε κρασί με την τοκογλυφία.
Ντούτσιο δεν γίνεται ούτε Πιερ ντελά Φρανσέσκα
και Χουάν Μπελίν και Λα Καλούνια
ζωγραφιστή με την τοκογλυφία.
Αντζέλικο δεν γίνεται, δεν γίνεται Αμπρότζιο Πρέντις,
ούτε εκκλησία πέτρινη,
κι απάνω από την πύλη σμιλεμένο: Αγαπάτε Αλλήλους.
Άγιο Τρόφιμο… όχι, ασφαλώς, με την τοκογλυφία.

Και Άγιο Ιλαρίωνα… όχι, βεβαίως, με την τοκογλυφία.
Σκουριάζει η σμίλη με την τοκογλυφία.
Σκουριάζει η τέχνη κι ο τεχνίτης,
τρώει το νήμα ο αργαλειός,
κανείς δεν ξέρει πια να κάνει τα χρυσοκεντητά ,
έχει λεκέδες το γαλάζιο, σκορπίζεται το κρεμεζί,
Μέμλινκ δεν βρίσκει πια το σμαραγδί.

Έσφαξε η τοκογλυφία μες τη μήτρα το παιδί,
στόμωσε του νέου την ορμή,
την άνοια, την παράλυση έφερε στο κρεβάτι,
πήγε και ξάπλωσε ανάμεσα στη νύφη
και τον γαμπρό της
ΠΑΡΑΦΥΣΗ

Έφεραν πόρνες στην Ελευσίνα,
σερβίρουν πτώματα…
έτσι προστάζει η τοκογλυφία.

Η επικαιρότητα του Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος - Βλάσης Ρασσιάς

Ο Έλληνας ήταν ελεύθερος όχι επειδή μπορούσε να κάνει ό,τι θέλει, δηλαδή να δρα μέσα στην ασυδοσία - όπως ίσως σήμερα θα όριζε κάποιος την «ελευθερία». Ούτε βέβαια υπήρχε εκείνος ο χαζός έμμεσος ορισμός, ότι «η ελευθερία σταματάει εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου» και τέτοια πράγματα. Ορισμός της ελευθερίας για τους προγόνους μας ήταν να υπακούς - σας ακούγεται παράξενο; - σε νόμους, οι οποίοι είναι αποτέλεσμα «ελευθέρων πολιτών ελευθέρας πόλεως». Ελευθερία ήταν το προνόμιο να υπακούς - σας ακούγεται παράξενο; - σε υγιείς πολιτικές καταστάσεις, δηλαδή σε μία συγκροτημένη Πολιτεία που μπορεί να εγγυηθεί την τέλεια πολιτική σύνθεση αυτοδιάθεσης, ισονομίας, ευθύνης, ισηγορίας και παρρησίας.

Ακόμα και στην εξαιρετική θεολογία των Ελλήνων βλέπουμε ότι οι Θεοί, οι οποίοι είναι παντοδύναμοι και αυτοί έφτιαξαν τους νόμους του σύμπαντος, άπαξ και τους έφτιαξαν τους υπακούουν. Όπως και στην γήϊνη Πολιτεία, έτσι και στην ουράνια οι νόμοι (από το ρήμα «νέμω», δηλαδή αυτά που έχουν δοθεί ή απονεμηθεί κατ’ αναλογίαν) είναι πάνω από αυτούς, άπαξ και ψηφίστηκαν και τέθησαν σε ισχύ. Μπορούν να αλλάξουν, αλλά όσο είναι αναρτημένοι «στα ψηφίσματα», οι νόμοι δεν παραβιάζονται. Ο Σαρπηδών πεθαίνει την επόμενη ημέρα και ο Θεός Ζευς δεν μπορεί να τον σώσει. Δεν σώζει τον υιό του επειδή ακριβώς τηρεί τον νόμο, επειδή είναι Θεός και οφείλει να λειτουργεί ως τέτοιος".

(από την διάλεξη του Βλάση Ρασσιά «Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ. Μια Αναγκαιότητα για το Σύγχρονο Κόσμο μας», που δόθηκε στις 27.4.2007 στην Λευκωσία, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Ομίλου Φίλων Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού «Έλευσις»).

Δύο ποιήματα - Ezra Pound

« Ώ λαμπρέ Απόλλωνα
τιν' άνδρα, τιν' ήρωα, τίνα θεόν,
Σε ποιον θεό, ήρωα ή άνδρα
τσίγκινο ένα στεφάνι να φορέσω;»


« Είναι παλιά σας συνήθεια να ξεκάνετε τους καλούς συγγραφείς
εσείς ή τους τρελλαίνετε
ή κλείνετε τα μάτια σαν αυτοκτονούν
ή πάλι βρίσκετε δικαιολογίες για τα ναρκωτικά τους
και μιλάτε για παραφροσύνη και μεγαλοφυία
Όμως εγώ δεν θα τρελλαθώ για να σας ευχαριστήσω
δεν θα σας κολακέψω με έναν πρόωρο θάνατο
Ώ όχι, εγώ θα αντέξω ως το τέλος
θα νιώσω τα μίση σας να γλιστρούν στα πόδια μου
σαν ευχάριστο γαργάλημα
να τα κοιτάζουν κοροϊδευτικά
ενώ πολλοί κινούνται ύποπτα
και φοβούνται να πουν πως σας μισούν
η γεύση της αρβύλας μου;
Ορίστε η γεύση της αρβύλας μου
χαϊδέψτε την
βγάλτε και το βερνίκι με την γλώσσα σας»

Είναι θέμα επιμονής…. Δηιδάμεια

Στο δρόμο, κάτω από ένα φανάρι, ένας μεθυσμένος ψάχνει το πεζοδρόμιο. Ένας αστυνομικός τον ρωτάει τι είναι αυτό που ψάχνει. «Έχασα το κλειδί μου» απαντά ο μεθυσμένος. Κι αρχίζουν να ψάχνουν παρέα. Μετά από λίγο, ο αστυνομικός ρωτάει: «Μα είστε σίγουρος ότι χάσατε εδώ το κλειδί σας;» και η απάντηση λογικότατη: «Όχι, μού ‘πεσε πιο κάτω, προς τα κει, αλλά εκεί είναι σκοτεινά». (από το βιβλίο «Φτιάξε την δυστυχία μόνος σου», του Paul Watzlawick).

Σας φαίνεται παράλογο; Κι όμως! Το θέμα για πολλούς ανθρώπους δεν είναι αν θα βρουν αυτό που ψάχνουν. Το θέμα είναι να ψάχνουν. Στο σημείο που επέλεξαν. Με τρόπους συγκεκριμένους, απόλυτους και αμετάκλητους. Η «επιτυχία» βρίσκεται στην επιμονή! ασχέτως καταστάσεων και δεδομένων. Οφείλουν  να παραμένουν πιστοί και προσκολλημένοι στη «λύση» που διάλεξαν και ας είναι αναποτελεσματική κι ας είναι παρανοϊκή. Και όσο η εξέλιξη γίνεται όλο και πιο απελπιστική, όλο και πιο παράλογη, αυτοί σταθερά εκεί! να συνεχίζουν με μεγαλύτερο ζήλο, με ακόμα μεγαλύτερη επιμονή.

Μάλιστα  η αυξανόμενη δυσκολία που προκύπτει, μαζί με την ακλόνητη πεποίθηση τους ότι δεν υπάρχει άλλη λύση, τους θωρακίζει ακόμα περισσότερο και δυναμώνει τη θέληση τους να συνεχίσουν. Γιατί δεν γίνεται να κάνουν λάθος. Δεν γίνεται να πάει τόσος κόπος στράφι. Δεν γίνεται να μην υπάρχει κάτω απ το φανάρι το κλειδί που έχασαν αλλού! Υπάρχει και θα το βρουν!  Είπαμε: είναι θέμα θέλησης και επιμονής.

Η «επιμονή», είναι μια μέθοδος που βασίζεται ολοκληρωτικά στη διατήρηση και επανάληψη των ίδιων πρακτικών και ενεργειών που έμαθε κάποιος να εφαρμόζει στη ζωή του. Και που τις επαναλαμβάνει ασχέτως εάν τα αποτελέσματά τους είναι αρνητικά και μη λειτουργικά. Αυτός τα επαναλαμβάνει μέχρι να …λειτουργήσουν!  (Αυτή η συμπεριφορά, στον κλάδο της ψυχιατρικής και της ψυχολογίας ονομάζεται νεύρωση).

Είναι θέμα επιμονής  λοιπόν!  Μια ανόητη φόρμουλα που την ξέρουν πάρα πολύ καλά και οι πολιτικοί! Σκεφτείτε τους «δικούς μας», εδώ στο νησί για τόσα χρόνια να διανύουν χιλιόμετρα κάτω απ’ το ίδιο φανάρι ψάχνοντας το κλειδί του κυπριακού.  Για σκεφτείτε πόσες φορές έχουν διπλασιάσει την «προσπάθεια» και την «αποφασιστικότητα» τους, πάντα προς την κατεύθυνση που «φωτίζει» το φανάρι των εγγλέζων και των τούρκων.

 Και ας γίνεται, το προκαθορισμένο σημείο όλο και πιο αναποτελεσματικό όλο και πιο παράλογο. Τι σημασία έχει; Το κλειδί της «λύσης» είναι ένα και μοναδικό και θα το βρουν κάτω από το φανάρι! 

Βέβαια, αυτή η μέθοδος, βολεύει από πολλές απόψεις αφού η ευθύνη για την αναποτελεσματικότητα βρίσκεται πάντα σε δυνάμεις που ελέγχονται από εξωτερικούς παράγοντες. Έτσι, διατηρείται η πεποίθηση ότι δεν υπάρχουν άλλες δυνατότητες ούτε και πιθανότητα  αλλαγής ρότας. Η γραμμή τους  παραμένει σταθερή και αναλλοίωτη και δεν υπάρχει τίποτε πέρα από το φανάρι τους.


Οφείλουμε σ’ αυτό το σημείο να πούμε, ότι η συγκεκριμένη φόρμουλα είναι πολύ διαδεδομένη και δημοφιλής επειδή μπορεί να εφαρμοστεί από αρχάριους μέχρι και πεπειραμένους πολιτικούς διότι δεν απαιτεί ιδιαίτερη πείρα, ούτε ιδιαίτερη νοημοσύνη. Ενδιαφέρον έχει επίσης η προτίμηση της μάζας στους «επίμονους» ή άλλως πως νευρωσικούς πολιτικούς, και αυτό λέει πολλά για τις νευρώσεις της μάζας. Είναι όμως άλλο θέμα αυτό που θα αναλύσουμε μια άλλη φορά.

Για όσους διερωτούνται: μα ποιος μπορεί να συμπεριφερθεί τόσο παράλογα σαν τον άνθρωπο με το χαμένο κλειδί, αφού ξέρει –το λέει άλλωστε στον αστυνομικό- ότι αυτό που ψάχνει δεν βρίσκεται εκεί που το ψάχνει, η απάντηση βρίσκεται στο ανέκδοτο: ο άνθρωπος ψάχνει εκεί γιατί είναι μεθυσμένος!

Εξυπακούεται εν ολίγοις πως:
Μόνο κάποιος που δεν είναι στα καλά του αγνοεί το προφανές! 
Μόνο ένας μεθυσμένος που δεν είναι στα καλά του θα έψαχνε το «κλειδί» εκεί που ξέρει ότι δεν υπάρχει! 
Μόνο μια κοινωνία που δεν είναι στα καλά της θα εμπιστευόταν μεθυσμένους για οδηγούς!

Άντε και καλό μας ψάξιμο!

Georg Sluyterman von Langeweyde

Αυτός που οργώνει σταθερά ἔνα ευθύ αυλάκι
και δεν προδίδει το φίλο του,
αρνείται να καθαρίσει τις μπότες του κατωτέρου του
ἤ να βεβηλώσει τη δική του φωλιά,
αὐτός που ἀνεξάρτητα ἀπό τον κίνδυνο
παραμένει πιστός στην Πατρίδα
θα επιμείνει στο να κάνει το σωστό
κατά το επόμενο έτος!

Georg Sluyterman von Langeweyde